หยินและหยาง

ผมชอบคนไข้ผู้หญิงครับ เอิ่ม นี่ไม่ได้ตั้งใจจะมาเป็นหมอโรคจิตอีกคนหรอกนะครับ โปรดอย่าพึ่งเข้าใจผิด  

ที่พูดเช่นนี้เพราะนอกจากผมจะมีความชื่นชอบในตัวสาวๆเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว   สาเหตุหลักจริงๆแล้วคือ เพราะร่างกายของผู้หญิงมีข้อมูลที่ช่วยให้ผมรับรู้การทำงานของตับไตไส้พุงได้ชัดเจนกว่าผู้ชาย ซึ่งจะง่ายต่อการวินิจฉัยและรักษาอย่างมาก

และนั่นก็คือ ประจำเดือน นี่เองครับ

คุณอาจจะไม่เชื่อเลยก็ได้ว่าผมรู้ข้อมูลของร่างกายคุณมากมายแค่ไหนผ่านประจำเดือนของคุณผู้หญิง วันนี้เลยจะมาเล่าให้ฟังกันครับว่าทำไมหมอจีนถึงชอบถามถึงประจำเดือน แถมถามละเอียดลงลึกถึงขั้นสี ปริมาณ ก้อนเลือด รอบเดือนช้าเร็ว  ทั้งๆที่ชั้นไม่ได้มาหาหมอเพราะเรื่องนี้ซักหน่อย ก็ขอวอนอย่าพึ่งเข้าใจผิดคิดว่าหมอลามกนะครับ

ผู้หญิงมีความสัมพันธ์กับเลือดมาก เพราะต่างก็เป็นธาตุหยิน (ธาตุเย็น) ทั้งคู่  ขณะเดียวกันพื้นฐานร่างกายของผู้หญิงก็มีความสัมพันธ์อวัยวะตับในทางแพทย์จีนอย่างแน่นแฟ้นเพราะ

1. ตับเป็นอวัยวะที่กักเก็บเลือดไว้ ก่อนจะปล่อยไปให้อวัยวะอื่นๆใช้งาน

2. เส้นลมปราณตับเดินผ่านอวัยวะเพศ และหน้าอก

3. ตับเป็นตัวควบคุมการเดินของลมปราณในร่างกายให้คล่องตัว รวมไปถึงอารมณ์ต่างๆด้วย

เมื่อทำความเข้าใจตรงนี้ได้แล้วต่อไปก็จะอ่านเข้าใจได้ง่ายกว่าเดิมครับ

คราวนี้เรามาไล่ดูกันครับว่า สี ปริมาณ ก้อนเลือด รอบเดือนช้าเร็ว ทำให้หมอจีนรู้อะไรบ้าง

สีของเลือดประจำเดือน

สีแดงเข้ม  มักจะเป็นคนที่ร้อนในครับ คิดสภาพว่าไฟมันร้อนเลือดเลยสีเข้ม เหนียวข้น  คุณมักจะหิวน้ำ ท้องผูก หงุดหงิดง่าย

สีแดงซีด  คือคนที่ขาดเลือดครับ ในที่นี้ไม่ได้หมายความว่าคุณเป็นโรคโลหิตจางนะครับ ไปตรวจปริมาณเม็ดเลือดอาจจะยังปกติไม่มีปัญหา  คุณมักจะเป็นคนไม่มีแรงครับ หน้าซีด เล็บซีด ปากซีด เวียนศีรษะ หลงลืมง่าย นอนไม่หลับ 

สีแดงคล้ำ  คือคนที่มีเลือดคั่งอยู่ข้างในครับ ส่วนใหญ่ประจำเดือนสีนี้มักจะมีลิ่มเลือดออกมาด้วยเสมอ  สีประจำเดือนแบบนี้เกิดได้หลายสาเหตุครับ คุณอาจจะเป็นคนขี้หนาว หรืออยู่ในห้องเย็นๆเป็นประจำ หรืออาจจะเป็นคนที่เครียดมาก เครียดบ่อย 

ปริมาณของเลือดประจำเดือน 

ควรจะดูประกอบกับสีด้วยจะบอกข้อมูลได้ชัดเจนขึ้นไปอีกครับ

ประจำเดือนมาน้อย + สีแดงคล้ำ  เลือดคั่งอุดทางเดินประจำเดือน ทำให้เหมือนประจำเดือนมาน้อย แต่ที่จริงแล้วคั่งอยู่ข้างในออกไม่ได้ต่างหาก รายการนี้ก็มักปวดท้องประจำเดือนด้วยเช่นกัน แต่ถ้าเกิดประจำเดือนมาคล่อง หรือก้อนเลือดหลุดออกมาแล้วก็จะหายปวด

ประจำเดือนมามาก + สีแดงเข้ม  เกิดจากความร้อนครับ ที่มามากก็เพราะความร้อนมันขับดันให้เลือดเดินไว เดินเยอะ 

ประจำเดือนมามาก + สีแดงซีด  อันนี้เป็นเพราะร่างกายขาดลมปราณครับ ลมปราณเป็นตัวควบคุม นำทางให้เลือดเดินไปในทางที่มันควรจะไป เมื่อลมปราณพร่องแล้ว เลือดก็ไม่มีตัวควบคุม ไหลตามใจฉัน  แล้วเมื่อเลือดไหลออกไปเรื่อยๆ ลมปราณก็จะยิ่งพร่องเพราะขาดเลือดหล่อเลี้ยง สุดท้ายเกิดเป็นวงจรอุบาทว์แย่ลงไปเรื่อยๆ คุณจะมีอาการอ่อนเพลียง่าย ไม่มีแรง วิงเวียนศีรษะ ไม่อยากอาหาร 

ประจำเดือนมามาก + สีแดงคล้ำ ก็คือมีเลือดคั่งอยู่ครับ

ประจำเดือนกระปิดกระปอยมาไม่หยุด  แบ่งได้สองกรณีคือ ลมปราณพร่อง สีของเลือดจะซีด   อีกประเภทคือเลือดร้อน  สีของเลือดจะสดครับ

ก้อนเลือดและลิ่มเลือด 

บางคนประจำเดือนมาทีเป็นก้อนๆครับ มักมีอาการปวดประจำเดือนร่วมด้วย บางคนเหมือนมีเศษเนื้อหลุดออกมาด้วยเลย  พอก้อนเลือดหรือเศษเนื้อหลุดออกมาแล้วประจำเดือนมักจะหายปวดครับ  ก้อนเลือดและลิ่มเลือดก็คือเลือดคั่ง เลือดเดินไม่สะดวก เกิดได้หลายสาเหตุ แต่หลักๆมีอยู่สองอย่างคือ อารมณ์เสีย และ พิษเย็นครับ

รอบเดือนไม่ปกติ

รอบเดือนมาก่อนเวลา  มีได้หลายสาเหตุครับ โดยมากแบ่งออกเป็นสองส่วนคือ เลือดร้อน หรือ ลมปราณพร่อง อาการดูได้จากข้างบน 

รอบเดือนชอบมาหลังเวลา  เพราะเลือดคั่ง พิษเย็น  เลือดน้อยสามสาเหตุหลักๆ สองอันแรกเพราะมันทำให้เลือดไหลเวียนไม่ดี อันหลังเพราะไม่มีเลือดให้ไหลเวียน

การปวดประจำเดือน 

การปวดประจำเดือนเป็นอะไรที่ผมสงสารผู้หญิงอย่างสุดซึ้งจริงๆครับ เพราะมันเป็นความปวดที่ทรมาณและน่าหวาดกลัว  รู้ทั้งรู้ว่ามันต้องเจ็บทุกเดือนแต่ส่วนใหญ่ก็มักแก้ไขหลีกเลี่ยงอะไรไม่ ได้  ไม่เหมือนโดนต่อยโดนตบที่ยังวิ่งหนีได้  การปวดประจำเดือนแยกคร่าวๆออกมาได้ดังนี้ครับ

ปวดช่วงวันแรกๆ พอมาเยอะขึ้นก็หายปวด  มักมีอาการท้องแน่นๆ  คัดหน้าอกควบคู่ไปด้วย   ให้ถามตัวเองว่าคุณเป็นคนอารมณ์เสียง่ายหรือเปล่า อ๊ะๆ อย่าหลอกตัวเองนะครับ อาการมันฟ้องอยู่ครับ  จากที่บอกไปข้างต้นว่าตับเป็นตัวควบคุมเลือดและลมปราณพออารมณ์ไม่ดีลมปราณก็ จะเดินไม่คล่อง ลมปราณไม่เดิน เลือดก็เลยไม่เดินเพราะเหงาขาดเพื่อน อยู่ด้วยกันสองคนอบอุ่นดี แต่คนที่ไม่ดีคือตัวเราเองครับที่ต้องทนปวดประจำเดือนกันต่อไป  ที่รพ.จีนทุกปีเวลาเอนทรานซ์จะมีนักเรียนหญิงมาหาหมอเรื่องประจำเดือนตลอด เลยครับ เครียดกันซะ

ปวดหลังจากประจำเดือนจะหมดหรือหมดแล้ว  มักจะไม่ปวดรุนแรงมาก จะมีอาการอ่อนเพลียควบคู่  อันนี้เกิดจากเลือดน้อยครับ  อารมณ์เดียวกับหัวใจขาดเลือดแล้วจะเจ็บหน้าอก

การปวดประจำเดือนกับความเย็น ถ้าคุณปกติเป็นคนชอบกินน้ำเย็น น้ำแข็ง ไอติมนี่ของโปรด รักการว่ายน้ำ ใส่กระโปรงเปิดเข่าทำงานในห้องแอร์เย็นเจี๊ยบ เหล่านี้ล้วนเป็นปัจจัยที่จะทำให้คุณต้องทนทรมาณกับการปวดประจำเดือนหากคุณ ยังไม่รีบแก้ไข  นึกภาพง่ายๆหากเอาน้ำไปแช่ช่องฟรีซ น้ำก็จะแข็ง ไม่เคลื่อนไหว  ประจำเดือนก็เหมือนกันครับ เลือดไหลเวียนไม่ดีก็ปวดเอาสิครับ  เพราะอย่างนี้แหละครับนักกีฬาว่ายน้ำจึงมักมีอาการปวดประจำเดือน 

การลดความอ้วนกับประจำเดือน

วันก่อนมีคนไข้คนนึงเป็นคนจีนสัญชาติแอฟริกันครับ คือหน้าตาเป็นคนจีนนะแหละ แต่ร่างกายเหมือนคนแอฟริกัน ผอมจนเห็นกระดูกอะครับ  เธอมาหาหมอด้วยโรคประจำเดือนไม่มา  ขอถามเพื่อนๆว่าพอจะเดาสาเหตุที่ประจำเดือนเขาไม่มาได้ไหมครับ?

ถู๊กกกกกกกกกก หรือเปล่า   คนแบบเธอนั้นเราสามารถเรียกได้ว่า แกว่งเท้าหาเสี้ยนครับ อยู่ดีไม่ว่าดี ลดความอ้วนซะ  พวกลดความอ้วนมากๆเนี่ยจะมีความคิดในใจอย่างนึงว่า "ฉันยังอ้วนอยู่" แม้ว่าจะหุ่นได้รูปแล้วก็ตาม  แรกๆก็ลดความอ้วนอยู่หรอก แต่พอลดเกินขีดจำกัด มันพาลไม่อยากอาหารเอาแล้วครับ ระบบการย่อยมันเละไปหมดแล้ว พอถึงตอนนี้จะยัดกินให้อ้วนเหมือนเดิมก็ไม่ได้แล้ว เพราะ "ท้องไม่รับ" หุๆ 

แล้วพอลดความอ้วนมากๆเข้าจะเอาสารอาหารที่ไหนมาสร้างเลือดละครับ คนประเภทนี้ถ้าอยากให้ประจำเดือนมาปกติก็หันมากินข้าวเหอะครับ ไม่งั้นวันหลังจะ "ไม่ได้ท้อง" นะครับ

.

.

"คือว่า​ ​เรา​เคยเครียดมากๆ​เลยอะค่ะ​ เป็น​เวลาติดต่อ​กัน​ ​บางทีปวดหัวมาก​ ร้องไห้จนเกร็งหน้าท้องหายใจ​ไม่​ออกเลย​แล้ว​ประจำ​เดือนก็หายไป​ พอมันมาอีกที​มันออก​เป็น​ก้อนเลือดสีดำ​ๆ​เลยอะค่ะ​"  

นี่เป็นคำพูดที่เพื่อนผมคนนึงบอกเล่า ขออนุญาตนำมาใช้เพื่อการศึกษานะครับ เคสนี้บอกอะไรผมได้บ้าง หลังจากผมฟังคำบอกเล่านี้ ผมจะรู้ว่าคนไข้รายนี้

1. เธอเป็นคนที่เครียดง่าย อารมณ์แปรปรวนบ่อย เวลารักษาต้องเน้นที่ลมปราณตับ

2. การผิดปกติของประจำเดือนเกิดจากลมปราณติดขัด เลือดไม่เดิน เกิดเป็นเลือดคั่ง อุดตันทางเดินประจำเดือน ประจำเดือนเลยหายไป เนื่องจากเดือนที่แล้วประจำเดือนออกไม่หมด เป็นเลือดคั่งเก็บอยู่ข้างใน พอถัดมาอีกเดือนจึงเป็นก้อนเลือด สีคล้ำ

3. ควรสอบถามต่อไปว่าชอบกินของเย็นๆ หรืออยู่ในสิ่งแวดล้อมที่เย็นๆหรือไม่ เพราะนั่นจะทำให้ประจำเดือนยิ่งแย่

4. เธอน่าจะไม่ค่อยอยากอาหาร เวลารักษาควรให้ยาจำพวกช่วยย่อยและบำรุงกระเพาะด้วย

5. เธออาจจะมีอาการเจ็บสีข้าง คัดหน้าอกเวลาประจำเดือนมาโดยเฉพาะวันแรกๆ สาเหตุเกิดจากลมปราณตับติดขัด

6. นอกจากการรักษาโดยการจ่ายยาแล้ว ยังควรจะพูดจา คุยกับคนไข้มากๆ ให้เขารู้สึกสบายใจ เพราะต้นเหตุของอาการนี้เริ่มมาจากใจเป็นอันดับแรก

เนี่ยแหละครับ แค่ถามประจำเดือนคำถามเดียวผมก็รู้ได้มากขนาดนี้แล้ว โดยยังไม่ทันถามอาการอื่นๆเลย แล้วพอไล่ถามรายละเอียดว่าเป็นอย่างที่ผมคิดไหมคนไข้ก็จะตาลุกวาวจ้องผมกลับ เสมือนผมเป็นหมอดู ไม่ใช่หมอจีนแล้ว เพราะว่าแม่นเหลือเกิน

.

.

.

ข้อควรปฎิบัติเกี่ยวกับประจำเดือน 

1. อย่าเครียด ลมปราณเดินไม่สะดวกผิดปกติไม่รู้นะเออ

2. อย่ากินของเย็นให้มากนัก

3. ใส่กางเกงไปทำงานเถอะ การที่หัวเข่าตากแอร์เรื่อยๆทำให้ปวดประจำเดือน

4. ปวดประจำเดือนควรกินน้ำอุ่น การประคบท้องน้อยด้วยถุงน้ำร้อนมักจะให้ผลดี ลดการปวดได้

5. ปวดมากก็กินยาแก้ปวดได้ครับ

6. หากคุณเจอตัวเองตรงกับประเภทเลือดน้อย คุณควรกินอาหารพวกบำรุงเลือด เช่น ตับ งาดำ ผักปวยเล้ง หรืออาจจะไปซื้อยาจีนที่ชื่อว่า ตังกุย มาชงชาหรือต้มน้ำแกงกินก็ได้ครับ ไปร้านยาจีนซื้อตังกุยมาสักห่อละห้ากรัม ต้มน้ำสักสิบนาทีให้เหลือน้ำประมาณแก้วน้ำเล็กๆสักใบ กินวันละครั้งครับ

7. พวกเลือดร้อนควรอย่าไปต่อยตีกับใคร ไม่ใช่ละ  ควรงดอาหารรสจัด ของทอด ของมัน นม เนย ชีส ทุเรียน ของร้อนในต่างๆครับ

8. พวกเลือดคั่งอาจจะจิบสุราเล็กน้อย ขอย้ำว่าเล็กน้อย อย่าเอาผมเป็นข้ออ้างในการออกไปดริ๊งค์นะครับ จุดประสงค์ก็เพื่อให้เลือดไหลเวียนได้ดีขึ้น  กลุ่มนี้ก็กินตังกุยได้เหมือนกัน แต่กรุณาอย่าถามนะครับว่าไปกินตังกุยจั๊บได้ไหม เพราะผมยังไม่รู้เลยว่ามันคืออะไร ใครรู้วานบอก

ทั้งนี้ทั้งนั้น คุณควรจะไปตรวจร่างกายหาสาเหตุที่แท้จริงของประจำเดือนไม่ปกติก่อน ไม่ว่าจะเป็นอัลตร้าซาวน์ด เจาะเลือดวัดฮอร์โมน ตรวจปัสสาวะว่าท้องหรือเปล่า เป็นต้น ซีสต์ชอกโกแลตทำให้ปวดประจำเดือน  มีซีสต์บางที่ก็ทำให้ประจำเดือนไม่มา  บางคนไม่ตกไข่ด้วยซ้ำ มะเร็งก็ทำให้ประจำเดือนผิดปกติได้  ถ้าคุณตรวจแล้วไม่พบอะไรที่ต้องสงสัย ถึงเวลานั้นหมอจีนจะมีประโยชน์มากในการรักษาครับ  หมอแผนปัจจุบันตอนนี้รักษาประจำเดือนด้วยฮอร์โมนเป็นหลัก แต่หมอจีนใช้ยาจีนในการปรับสมดุลครับ

ก่อนจบผมก็จะขอถามคำถามเพื่อเช็คความรู้ว่าตั้งใจอ่านกันหรือเปล่าซักหน่อย ห้ามย้อนกลับขึ้นไปดูคำตอบนะครับ รับรองไม่ยากอย่างที่คิด

คนไข้คนนึงมาหาหมอด้วยอาการประจำเดือนไม่มาเป็นเวลาสี่เดือนแล้ว  รู้สึกคลื่นไส้อาเจียน อยากกินของแปลกๆ คุณคิดว่าสาเหตุมาจากอะไรครับ   

แถมภาพตกไข่ของมนุษย์ พึ่งได้เมลมาวันนี้เลย เห็นแล้วอเมซซิ่งมากๆ ก็เพราะเจ้าไข่นี่แหละที่ทำให้ผู้หญิงต้องมีประจำเดือน ไม่พอใจก็ไปฆ่ามันละกันครับ

ป,ล. ไม่ได้เขียนเรื่องเกียวกับสุขภาพนานจนคนอาจจะลืมไปว่านี่เป็นบล็อกหมอจีนนะ ยังไม่ลืมกันใช่ไหมครับ  

shuangyu by apple